ក្រសួងវប្បធម៌ហាមឃាត់អាវយឺតអាសអាភាស ២០២៦

សេចក្តីសង្ខេប

✓ពិនិត្យដោយ Meas Sophal ក្រសួងវប្...

1 min read

តារាងមាតិកា

1 ខ្លឹមសារ និងវិសាលភាពនៃការហាមឃាត់
2 ហេតុផលផ្លូវការ — ក្រសួងអះអាងអ្វី?
3 ប្រតិកម្មលើបណ្ដាញសង្គម — ជជែកក្ដៅ ឬគាំទ្រ?
4 បរិបទ — គោលនយោបាយការពារវប្បធម៌ខ្មែរ ២០២៦
5 តុលាការ និងផ្លូវច្បាប់ — អ្វីដែលច្បាប់ និយាយ
6 ផ្នែករំពឹងទុក — ការ ត្រួតពិនិត្យ ទីផ្សារ ខាង មុខ
7 ព្រំ ដែន នៃ ការ រាយ ការណ៍ — ចំ ណុច ដែល ត្រូវ ការ ការ ពន្យល់ បន្ថែម
8 អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
9 ប្រភព

ពិនិត្យដោយ Meas Sophal

ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជាបានចេញបទបញ្ជាហាមឃាត់ជាបន្ទាន់ ស្តីពីការលក់អាវយឺតមានចារឹកពាក្យអាសអាភាស ទូទាំងប្រទេស កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌការពារតម្លៃវប្បធម៌ខ្មែរ ប្រឆាំងនឹងការធ្លាក់ចុះសីលធម៌ក្នុងសង្គម។

ខ្លឹមសារ និងវិសាលភាពនៃការហាមឃាត់

យោងតាម Khmer Times Breaking News ដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានចេញដីការហាមឃាត់ភ្លាមៗដល់ហាងគ្រប់ប្រភេទ ក្នុងការជួញដូរ ផ្សព្វផ្សាយ ឬបង្ហាញអាវយឺត ដែលមានចារឹកបង្ហាញឥរិយាបថអាសអាភាស ឬពាក្យប្រមាថ។ ការហាមឃាត់នេះអនុវត្តន៍ទូទាំងខេត្ត-ក្រុងទាំង ២៥ នៃព្រះរាជាណាចក្រ ហើយមានប្រសិទ្ធភាពភ្លាមៗ។ ម្ចាស់ហាង ឬអ្នកលក់ដែលល្មើស នឹងប្រឈមមុខការដកហូតអាជ្ញាបណ្ណ ឬការពិន័យ ស្ថិតក្រោមច្បាប់ស្ដីពីវប្បធម៌ជាតិ។

ហេតុផលផ្លូវការ — ក្រសួងអះអាងអ្វី?

ក្រសួងបានចាត់ទុករឿងការលក់អាវយឺតមានចារឹកប្រភេទនេះ ជា «ការបន្ថយសីលធម៌ក្នុងសង្គម» ដែលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ដល់គំរូក្នុងចំណោមយុវវ័យ និងកុមារ។ ក្រសួងបញ្ជាក់ថា ការប្រើប្រាស់ពាក្យស្ដីពីភេទ ការប្រមាថ ឬពាក្យគ្មានការគោរព ជាខ្លឹមសារដែលត្រូវបញ្ឈប់ ហើយអ្នកល្មើស នឹងត្រូវផ្ដន្ទាទោស ស្ថិតក្រោមច្បាប់ដែលមានស្រាប់។

លោក ឆ្នេ សិណរិទ្ធ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងវប្បធម៌ ប្រាប់ Khmer Times ថា៖ «ការបង្ហាញខ្លឹមសារខុសពីប្រពៃណីខ្មែរ ទោះជាក្នុងទម្រង់ណាក៏ដោយ បើវាប្រឆាំងនឹងតម្លៃជាតិ ក្រសួងមានភារកិច្ចពេញលេញក្នុងការអន្តរាគមន៍»។ ក្រសួងក៏ស្ដែងចេញការអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឱ្យផ្ញើរបាយការណ៍ ប្រសិនបើជួបប្រទះការបំពានបទបញ្ជានេះ នៅតាមទីផ្សារ ឬហាងណាមួយ។

ប្រតិកម្មលើបណ្ដាញសង្គម — ជជែកក្ដៅ ឬគាំទ្រ?

ព័ត៌មាននេះបានបង្ករការជជែកក្ដៅក្នុងហ្វេសប៊ុក និងតិចតុក ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការចេញផ្សាយ។ ក្រុមមនុស្ស និងយុវវ័យ មួយចំនួនបានតវ៉ាដោយអំណះអំណាងថា ការហាមឃាត់ប្រភេទនេះ ហួសហេតុ និងជាការដាក់កម្រិតសេរីភាពបញ្ចេញមតិ។ ខណៈដែលក្រុមមួយទៀត ជាពិសេសសិស្ស-និស្សិត ក៏ដូចជាអ្នកអភិរក្សសាស្ត្រ គាំទ្រ ដោយអះអាងថានេះ ជាការការពារអត្តសញ្ញាណ និងភាពថ្លៃថ្នូររបស់ប្រជាជនខ្មែរ។

លោកស្រី ស្រីណុច វណ្ណា អ្នកស្រាវជ្រាវសង្គមនៅ ភ្នំពេញ ដែលតាមដានទំនោរវប្បធម៌ខ្មែរ បានប្រាប់ AngkorSphere ថា៖ «វិធានការនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភ ដ៏ ជ្រៅជ្រះ របស់ក្រសួង ចំពោះ ឥទ្ធិពល ក្រៅ ប្រទេស ដែលអាចធ្វើឱ្យ ខូច ប្រពៃណី។ ប៉ុន្ដែ ក្រឹត្យ ច្បាស់លាស់ ត្រូវ ការ ដើម្បី ចៀសវាង ការ ប្រើ ប្រាស់ ខុស»។

បរិបទ — គោលនយោបាយការពារវប្បធម៌ខ្មែរ ២០២៦

ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ២០២៦ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ ឯកឧត្ដម ផឿង ស្ដីណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង បានពន្លឿនការចេញ ដីការ និងការព្រមានផ្នែកវប្បធម៌ ជាបន្ត។ ក្នុងខែ មេសា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រសួងបានចេញការព្រមានដល់អ្នកបង្កើតមាតិការ ស្ដីពីខ្លឹមសារប៉ះពាល់ភាពថ្លៃថ្នូរស្ត្រីខ្មែរ ដែល AngkorSphere បានរាយការណ៍លម្អិត។ ការហាមឃាត់ថ្ងៃទី ២៨ ខែសីហា ២០២៦ នេះ គឺជាការពង្រឹង ជំហាន ជាក់ ស្ដែង ហួស ពី ការ ព្រមាន ទៅ ការ ពិន័យ ជាក់ ស្ដែង។

តុលាការ និងផ្លូវច្បាប់ — អ្វីដែលច្បាប់ និយាយ

ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ និងច្បាប់ស្ដីពីវប្បធម៌ជាតិរបស់កម្ពុជា ដែលចូលជាធរមានក្នុងឆ្នាំ ២០១២ ផ្ដល់នូវអំណាចដល់រដ្ឋ ក្នុងការ«ទប់ស្កាត់សម្ភារៈ ឬការបង្ហាញ ដែលព្យួរ ទំលាក់ ឬ ប្រើ ព្រុស» ចំពោះ «ប្រពៃណីខ្មែរ»។ ប៉ុន្ដែ អ្នក ច្បាប់ ភ្នំពេញ ជាច្រើន បានកត់ ចំណាំ ថា ន័យ ច្បាស់ ៗ នៃ «ពាក្យ អាស អាភាស» ត្រូវ ការ ការ កំណត់ ក្នុង អនុ ក្រឹត្យ ដូច្នេះ ការ ប្តឹង ផ្ដល់ ជ្រើស នឹង ក្លាយ ជា ការ ស្ម័គ្រ ចិត្ត ហើយ ការ ប្តឹង ទាំង ឡាយ ត្រូវ ការ ភស្ដុ តាង ពិត ប្រាកដ។

ផ្នែករំពឹងទុក — ការ ត្រួតពិនិត្យ ទីផ្សារ ខាង មុខ

យោងតាម Khmer Times Breaking News ក្រសួងបានសម្រេចចាត់ ក្រុមការងារ ដើម្បី ធ្វើ ការ ត្រួតពិនិត្យ ទីផ្សារ ធំ ៗ ចំនួន ១២ ក្នុង ភ្នំពេញ សៀមរាប និង ខេត្ត ព្រះ សីហនុ ចាប់ ពី ខែ កញ្ញា ២០២៦ ។ ហាង ដែល មិន យក ចំណាំ ត្រូវ ស្ថិត ក្នុង ហានិ ភ័យ ត្រូវ ដក ហូត អាជ្ញា បណ្ណ ភ្លាម ៗ ។ ការ ឃ្លាំ មើល ក្នុង ពេល ខាង មុខ នេះ នឹង ជ្រើស ពេល ណា ដែល ព្រឹត្ដិ ការណ៍ ទេស ចរ ណ៍ ចាប់ ផ្ដើម ស្ដារ ឡើង វិញ ។

ការ ហាម ឃាត់ នេះ ក៏ ស្ថិត ក្នុង ពេល វេលា ដែល កម្ពុជា ព្យាយាម ស្ដារ ភាព ជឿ ជាក់ ទ្រព្យ ស ម្បត្ដិ វប្បធម៌ ខ្មែរ នៅ ក្នុង ភ្នែក ភ្ញៀវ ទេស ចរ អន្ដរ ជាតិ ។ ការ ហាម ឃាត់ ការ ប្រើ ប្រាស់ ពាក្យ ប្រភេទ នេះ លើ សម្លៀក បំពាក់ ធ្វើ ឱ្យ ការ ទស្សនា ផ្សារ ក្នុង ស្រុក មាន បរិ យា កាស ស ប្បាយ ចំ ណែ ក ណែ នាំ ភ្ញៀវ ដ៏ ភ្ញៀក ភ្ញាស់ ។ ស្ថាន ភាព ពេញ លេញ ននៃ ការ អនុ វត្ត ន៍ ច្បាប់ ចំ ពោះ ករណី ទាំង នេះ ត្រូវ ការ ការ ចាប់ ផ្ដើម ផ្លូវ ការ ចេញ ពី ក្រសួង ។

ព្រំ ដែន នៃ ការ រាយ ការណ៍ — ចំ ណុច ដែល ត្រូវ ការ ការ ពន្យល់ បន្ថែម

ការ រាយ ការណ៍ នេះ ផ្អែក លើ ការ ចុះ ផ្សាយ ផ្លូវ ការ ពី Khmer Times Breaking News នៅ ថ្ងៃ ទី ២៨ ខែ សីហា ។ ទ្រព្យ ស ម្បត្ដិ ច្បាប់ ពេញ លេញ ដូច ជា ឯក សារ ដីការ ផ្លូវ ការ ឬ ការ ចុះ ហត្ថ លេខា ពិ និត្យ ពន្យល់ ពី ក្រ ស្ ស ព ហ ព ដែល ត្រូវ ការ ការ ចេញ ផ្សាយ ពី ការ ព ត័ ម ន ផ្លូវ ការ ក្រ ស ួ ង ។