សេចក្តីសង្ខេប
✓ពិនិត្យដោយ Meas Sophal កម្ពុជាកំ...
តារាងមាតិកា
កម្ពុជាកំពុងដាក់ការទាក់ទាញការផលិតភាពយន្តអន្តរជាតិឱ្យក្លាយជាសសរស្តម្ភថ្មីមួយសម្រាប់ការស្ដារឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ ខណៈដែលសង្ខេបជាផ្លូវការដោយ Asian News Network នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ បានបង្ហាញថា មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមអ្នកធ្វើភាពយន្តខ្មែរកំពុងដំណើរការគម្រោងជាក់ស្ដែងដើម្បីប្រែក្លាយប្រទេសសម្លៀកបំពាក់ធម្មជាតិ និងប្រាសាទដ៏ស្រស់ស្អាតនៅក្នុងអេក្រង់ ឱ្យក្លាយជាការទៅទស្សនាពិតប្រាកដ ក្នុងបរិបទដែលចំនួនភ្ញៀវបរទេសធ្លាក់ ៤៦% ក្នុង ៤ ខែដំបូងឆ្នាំ ២០២៦។
ផ្ទៃខាងក្រោយ៖ ទេសចរណ៍ស្ថិតក្នុងភាពស្មុគស្មាញ
ក្នុងប្រាំបួនខែកន្លងទៅ ប្រទេសកម្ពុជាបានប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបណ្ដាលមកពីកត្តាច្រើន ក្នុងនោះរួមមានការផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្ថានភាពអវិជ្ជមានជុំវិញប្រតិបត្តិការបោកប្រាស់អនឡាញ ការចំណាយខ្ពស់ពីព្រំប្រទល់ការធ្វើដំណើរ និងការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងពីប្រទេសជិតខាង។ Cambodia Tourism Today រាយការណ៍ថា ក្នុងអំឡុងខែមករា ដល់ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ ភ្ញៀវបរទេសសរុបមានប្រហែល ១,៣ លាននាក់ ដែលធ្លាក់ចុះជិត ៤៦% ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។ ចំណូលពីសំបុត្រទស្សនាប្រាសាទអង្គររបស់ APSARA Authority ក៏ធ្លាក់ ២៩% ក្នុង ៧ ខែដំបូង ដែលប៉ះពាល់ដល់ថវិកាថែរក្សាប្រាសាទ និងការជួកការងារក្នុងសៀមរាប។
ក្នុងបន្ទប់ប្រជុំ និងការសន្ទនានៅក្នុងវិស័យ មន្ត្រីទេសចរណ៍ និងក្រុមអ្នកផ្ដើមអាជីវកម្មភាពយន្តក្នុងស្រុកកំពុងស្ម័គ្រចិត្តចូលរួមក្នុងការបង្កើតឱ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជា ទីតាំងផលិតកម្មភាពយន្តដ៏ទាក់ទាញ ទាំងសម្រាប់ការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានក្នុងស្រុក និងក្រុមហ៊ុនបរទេសដែលកំពុងស្វែងរកតំបន់ទេសភាពដ៏ឆ្ងាញ់ ប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យ ទីក្រុង និងទីស្រុកដែលបំពេញតម្រូវការ production។
យុទ្ធសាស្ត្រភាពយន្ត — ការផ្លាស់ប្ដូរវិធីសាស្ត្រ
យោងតាម Asian News Network ដែលសម្ភាសន៍ស្ថាប័នដៃគូជាច្រើន យុទ្ធសាស្ត្រភាពយន្ត-ទេសចរណ៍ (film-induced tourism) នៅកម្ពុជាមានគ្រឹះ ៣ សសរ។ សសរទី ១ គឺ ការចូលរួមចែករំលែក — ក្រសួងទេសចរណ៍ ផ្ដល់ការសម្របសម្រួលជំនួស ការតភ្ជាប់ជាមួយអ្នកក្នុងស្រុក (ការតំណាងអ្នកភូមិ សិប្បករ ចង្ក្រានអាហារ) ហើយការថ្លៃថ្លាក្នុងការដំណើរការ production ដែលទំនាក់ទំនងជាមួយភ្ញៀវវត្តខ្មែរ ប្រែក្លាយជាការលក់ (commercial) ដ៏ចាំបាច់។ សសរទី ២ គឺ ការគ្រប់គ្រងការលៃតម្រូវ — ប្រព័ន្ធ permit filming ចំនួនទីតាំងបែបថ្មីៗ ដូចជាតំបន់ស្ទឹង ផ្ទះបុរាណ ទីសាលធំៗ ដែលអាចប្រើជា location ។ សសរទី ៣ គឺ ការផ្ញើគំរូ — ការចែករំលែក success story នៃការថតរឿង Race Across the World ដ៏ល្បី ដើម្បីបំប្លែងភ្ញៀវដែលស្គាល់ប្រាសាទតាព្រហ្មមជ្ឈ័យ ឱ្យមកទស្សនាផ្ទាល់ ។
អ្នកយល់ស្របនឹងការវិភាគនេះ គឺ លោក ស៊ូ ស្រីណុត អ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុន Angkor Film Hub — ក្រុមហ៊ុនខ្មែរក្នុងស្រុកដែលដំណើរការការសហការផ្ដល់ location services — បានប្រាប់ Asian News Network ថា៖ «ពេលដែលភ្ញៀវបរទេសឃើញប្រទេសម្ចាស់ ឬទេសភាពស្រស់ស្អាតពីកម្ពុជានៅក្នុងភាពយន្ត ឬ series ពួកគេចង់ស្វែងយល់ — ចង់ទៅដល់ ។ Film tourism ជាការទីផ្សារដ៏ស្ម័គ្រចិត្ត ដ៏ស៊ីជម្រៅ»។
គម្រោងជាក់ស្ដែងដែលកំពុងដំណើរការ
ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រសួងទេសចរណ៍ ប្រកាសពីការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ ប្រព័ន្ធ One-Stop Filming Permit ថ្មី ដែលរួមបញ្ចូលក្រសួង ៥ (ទេសចរណ៍ វប្បធម៌ APSARA Authority ក្រសួងសុវត្ថិភាពជាតិ និងក្រសួងបរិស្ថាន) ។ ការប្ដូរប្រព័ន្ធថ្មីនេះ បំណងកាត់បន្ថយពេលវេលាអនុម័ត filming permit ពី ៤–៦ សប្ដាហ៍ ចុះត្រឹម ១០–១៤ ថ្ងៃ។ ការប្រែប្រួលនេះ ត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍ដោយ Screen Cambodia — ក្រុមផ្ដល់ location services ជាភ្នំពេញ — ដែលបញ្ជាក់ថា ភ្ញៀវ production ពីអឺរ៉ុប និងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលកាន់តែចំណាប់អារម្មណ៍ ជារឿយៗទទួលបន្ទុកភារៈច្រើន ដោយពន្យារ permit ។
| ស្ថាប័ន / ក្រសួង | តួនាទីក្នុងគម្រោង |
|---|---|
| ក្រសួងទេសចរណ៍ | ការសម្របសម្រួលការ permit — សសរស្តម្ភ One-Stop |
| APSARA Authority | ការអនុញ្ញាតថតនៅតំបន់ប្រាសាទ |
| ក្រសួងវប្បធម៌ | ទីតាំងផ្លូវការ ការប្រើប្រាស់ Heritage Sites |
| ក្រសួងបរិស្ថាន | ការ permit ថតនៅឧទ្យានជាតិ |
| ក្រសួងសន្តិសុខ | ការ permit ចរាចរ និងសន្តិសុខ |
ការពង្រីក — ហួសពីប្រាសាទ
ការផ្ដួចផ្ដើមមិនមែនតែមានប្រាសាទជាឫស្សី — ប្រភពរបស់ Asean News Network បន្ថែមថា ភ្ញៀវ productions ក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ ក៏ត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត ឱ្យប្រើភូមិ ផ្ទះ ទន្លេ ហើយក្រុងភ្នំពេញទំនើប ជា location ។ ក្រុងភ្នំពេញ ដែលផ្ដល់ mix ពិសេស រវាង architecture ម្ហូបថ្ម (colonial) ខ្ពស់ទំនើប និងសង្កាត់ downtown ផ្ដល់ location diversity ដ៏ខ្លាំង ដែលទាញ productions ចាប់ចិត្ត ដូចជា genre action drama ។
ការខិតខំប្រឹងប្រែងនេះ ក៏ត្រូវបានគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញប្បទានដោយ Eurasia Review ដែលបញ្ជាក់ ក្នុងបទវិភាគខែឧសភា ២០២៦ ថា ក្រសួងទេសចរណ៍បានណែនាំ ថវិកា matching grant ជំរុញ productions ក្នុងស្រុក — ដែលអាចចូលទទួល ២០–៣០% ចំណាយ production ត្រឡប់ ប្រសិនបើការ production ប្រើប្រាស់ crew ខ្មែរ និង location ក្នុងស្រុក ១ ភាគ ³ ឡើងទៅ ។
ស្ទ័រ K-pop និងភាពយន្ត — ការបូកបញ្ចូលគ្នា
ការផ្ដួចផ្ដើមភាពយន្ត ធ្វើឡើងទន្ទឹមនឹង យុទ្ធសាស្ត្រ K-Wave ដែល ក្រសួង បានដំណើរការ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវវ័យក្មេង ជាពិសេសពីកូរ៉េ ជប៉ុន និងខ្នាតតូចពី Southeast Asia ។ តាមរបាយការណ៍ The Traveler ខែមីនា ២០២៦ ស្ថាប័ននេះ ចំណាយ resource ទ្វើនៅ Siem Reap ក្នុងការ hosting events តន្ត្រី K-pop កម្ពុជា ខណៈពេលជាមួយគ្នា film commission ក្នុងស្រុក ធ្វើការ partner ដើម្បីរំលឹក Korean productions ថា ប្រទេសកម្ពុជា ជា «New Korea Friendly Destination»។ ការផ្ចុំផ្ចំបញ្ចូលវប្បធម៌ ២ ទ្រីសសញ្ញានេះ — ខ្មែរ-ជុំឡើញ-K-pop — ជា signal ថា រដ្ឋាភិបាលមិនសង្ឃឹមលើ «ទេសចរណ៍ប្រជុំ» ម្យ៉ាង ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ដែ ចង់ build audience ពហុជំនាន់។
ក្នុងបរិបទវប្បធម៌ AngkorSphere បានរាយការណ៍អំពីក្រុមជម្រើសជាតិ ថ្ងៃ ១ ខែកញ្ញា ២០២៦ ហើយ film tourism ជា element ចំបងមួយ ដែលអ្នកទេសចរ K-pop ដំណើរការស្វែងរក experience ខ្មែរ authentic ។
ឧបសគ្គ — អ្វីដែលអ្នកជំនាញព្រមានអំពី
ភ្ញៀវ productions ក្នុងស្រុក និងបរទេស ក៏ស្ម័គ្រចិត្ត ឱ្យ «ប្រយ័ត្ន»។ ផ្ដាច់ចេញ ២ ប្រការ ត្រូវបានលើកឡើងដោយ Kampuchea News ។ ប្រការទី ១ — ការការពារ heritage ។ ប្រាសាទ ជាទ្រព្យ UNESCO ។ ការ filming ខុសច្បាប់ ឬ lighting ខ្លាំង អាចបំផ្លាញ stone carvings ។ ប្រការទី ២ — community benefit ។ ប្រសិនបើប្រាក់ film tourism ស្ទុះ ទៅ location agencies ធំ ដោយចៀតពី rural communities ជំនួញ ក្ដៅប៉ះ ឬ vendors ម្ហូបតូចៗ — ផ្ដោតចន្លោះ ស្ទើរ ទទួលបានតិច — ការទទួលស្គាល់ ក្លាយ challenge ។
ទោះជាយ៉ាងណា ការជ្រើសយក film production ជា «pillar ស្ដារ tourism» ហាក់ដូចជា ទទួលការគាំទ្រ នៅ grassroots level ផ្ទះ — ក្រុមអ្នកបង្កើតមាតិការ, vloggers ខ្មែរ និងបុគ្គលិកភាពយន្ត ដែលចែករំលែកព័ត៌មាននេះ ជា «ឱកាស អ្វីដែលកម្ពុជាត្រូវការ» ។
អ្វីដែលគួរតាមដានបន្ត
ស្ថានភាពនៅតែ evolve ។ ចំណុចសំខាន់ ៣ ដែលអ្នកអានគួរតាមដាន នៅខែកញ្ញា–ធ្នូ ២០២៦ ៖
- ការ launch ជាផ្លូវការ One-Stop Permit System — ប្រព័ន្ធ test ដំបូងនឹងបង្ហាញ ថាតើ permit ត្រូវបានបន្ថយ ឬ ក្រុម productions តូចៗ នៅ មានការរំខានច្រើនដដែលឬ។
- ការ pitch Cambodia ជា location នៅ AFM (American Film Market) ខែវិច្ឆិកា ២០២៦ — Film commission ខ្មែរ ប្ដេជ្ញាដំណើរការ pitch Cambodia ជា ទីតាំង production ដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០២៧ ។
- ផ្ដល់ report ត្រីមាស ៣ (ខែ កញ្ញា) ២០២៦ — ក្រសួងទេសចរណ៍ ប្ដេជ្ញា release ស្ថិតិ visitor ២ ខែ (ខែ ក.ក – ស.ហ) ។ ប្រសិនបើ trend ធ្លាក់ ៤៦% ចាប់ ខ្លួនបន្ថែម ការ pivot ទៅ film tourism ចំបាច់ ។
ការ pivot ថ្មីនៃ Cambodia ទៅ film-induced tourism ជា strategy ខ្ពស់ risk ប៉ុន្ដែ ខ្ពស់ reward ។ ប្រទេស ដូចជា ញ័រស៊ីឡង់ (New Zealand) ចក្រភពអង់គ្លេស (United Kingdom) ជាមួយ Game of Thrones ហើយ Jordan ជាមួយ film ជំនឿ Indiana Jones ក៏បានទទួលផល tourism ដ៏ខ្លាំង ។ Cambodia ត្រូវ ចុចខ្លួន ដើម្បី experience ដូចគ្នា ។
