ក្រសួងវប្បធម៌ និងក្រសួងព័ត៌មានព្រមានអ្នកបង្កើតមាតិការ ចំពោះខ្លឹមសារប៉ះពាល់វប្បធម៌ និងតម្លៃស្ត្រីខ្មែរ

នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ រួមជាមួយក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីព្រមានផ្លូវការដ៏ចំណូលចិត្ត ដោយទាមទារឱ្យអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកមានឥទ្ធិពល (influencer) អ្នកបង្កើតមាតិការ និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមាន Facebook, TikTok និងវេទិកាផ្សេងទៀត ដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ចំពោះការការពារវប្បធម៌ប្រពៃណីខ្មែរ និងតម្លៃស្ត្រីក្នុងសង្គម។ ក្រសួងព័ត៌មានក៏បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងចាត់វិធានការរដ្ឋបាលជាក់ស្តែងប្រឆាំងអ្នកដែលបង្ករប៉ះពាល់ ប្រសិនបើការព្រមាននេះត្រូវបានមិនគោរព។

ខ្លឹមសារសេចក្តីព្រមានផ្លូវការ

ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាផ្លូវការ ដោយព្រមានថា «មាតិការតាមបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយសង្គមមួយចំនួន ផ្តល់ផលអវិជ្ជមានដល់វប្បធម៌ជាតិ និងតម្លៃស្ត្រីខ្មែរ» ហើយបានអំពាវនាវឱ្យ «រក្សាការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់តម្លៃសង្គម ប្រពៃណីវប្បធម៌ ឬតម្លៃស្ត្រី ដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិកម្ពុជា» តាមរបាយការណ៍ Phnom Penh Post ចុះថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦។

ប្រភេទមាតិការដែលក្រសួងព្រមាន រួមមានខ្លឹមសារ បង្កការខឹងសម្បា បង្ករជម្លោះ ស្អប់ ប្រមាថ បង្ខូចកេរ្តិ៍ អាក្រក់ ឬផ្ទុយទៅនឹងគុណធម៌ទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។ ការព្រមាននេះជាផ្នែកនៃការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការចាត់ចែងបរិស្ថានឌីជីថល ខណៈចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ TikTok និង Facebook នៅកម្ពុជារក្សាការកើនឡើងលឿន។

ក្រសួងព័ត៌មានប្រកាសអំពីវិធានការជាក់ស្តែង

ខណៈក្រសួងវប្បធម៌ ចេញការព្រមានផ្លូវការ ក្រសួងព័ត៌មានបានទៅមួយជំហានទៀត។ តាមCambodgeMag ចុះថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ២០២៦ ក្រសួងព័ត៌មានបានប្រកាសជាសាធារណៈតាមទំព័រ Facebook ផ្លូវការរបស់ខ្លួន ថា «ខ្លួននឹងចាត់វិធានការរដ្ឋបាលជាក់ស្តែង» ប្រឆាំងនឹងអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកមានឥទ្ធិពល និងអ្នកបង្កើតមាតិការ ដែលផ្សព្វផ្សាយខ្លឹមសារប៉ះពាល់ «សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ» និង «កេរ្តិ៍ឈ្មោះ» ស្ត្រី។

នេះជាភស្តុតាងថា ការព្រមានផ្លូវការមិនត្រឹមតែជាពាក្យសម្តីប៉ុណ្ណោះ — ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមខ្លួនអនុវត្តយ៉ាងសកម្ម។ ការទទួលខុសត្រូវផ្នែករដ្ឋបាល អាចរួមមានការដាក់ទណ្ឌកម្ម ការលុបចោលអាជ្ញាបណ្ណ ឬការហៅខ្លួនមក «ប្រជុំអប់រំ» ដូចករណីពីមុន។

ករណីពីមុន៖ ក្រសួងព័ត៌មានហៅក្រុមមាតិកា ២ ក្រុម

នៅថ្ងៃទី ៣ និងទី ៤ ខែសីហា ២០២៦ ក្រសួងព័ត៌មានបានហៅ សមាជិកនៃក្រុមអ្នកបង្កើតមាតិការ ២ ក្រុម ឱ្យមកចូលរួម «ប្រជុំអប់រំ» ក្រោយរកឃើញថា ខ្លឹមសាររបស់ពួកគេ ប្រមាថ ឬបំបាក់មនុស្សដែលរស់នៅជាមួយ HIV និងធ្វើឱ្យអាក្រក់ដល់ស្ត្រី។ ករណីនោះ ជាភស្តុតាងនៃការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដែលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបន្តចេញការព្រមានឆ្ងាយជាងនេះ ទៅដល់ – VN វប្បធម៌ទូទៅ – នៅខែសីហា ២០២៦ ។

លើសពីនេះ ការព្រមាននេះបន្ថែមលើ សំណើរបស់ ៣ ក្រសួង ចុះឆ្នាំ ២០២៦ ដើម ដែលជា ក្រសួងព័ត៌មាន ក្រសួងកិច្ចការស្ត្រី និងក្រសួងវប្បធម៌ ដែលបានចេញណែនាំរួមគ្នា ហាមមិនឱ្យផលិត ផ្សព្វផ្សាយ ឬចែកចាយ ខ្លឹមសារណាមួយ ដែលប៉ះពាល់ «វប្បធម៌ ប្រពៃណីជាតិ ទំនៀមទម្លាប់ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងតម្លៃស្ត្រីខ្មែរ»។

បរិបទ៖ ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមខ្ពស់នៅកម្ពុជា

ការព្រមាននេះ ចេញក្នុងបរិបទដែលប្រទេសកម្ពុជាមានចំនួនអ្នកប្រើ Facebook និង TikTok ខ្ពស់ជាងគេបំផុតក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយប្រជាជនក្មេងជំនាន់ថ្មីយ៉ាងច្រើន ប្រើប្រាស់វេទិកាទាំងនេះ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីទទួលព័ត៌មាន កម្សាន្ត និងបង្ហោះខ្លឹមសារផ្ទាល់ខ្លួន។ ការរីកលូតលាស់ឥតឈប់ឈរនៃ influencer economy នៅកម្ពុជា ផ្ទុកស្ទើរមិនបានចំណែករដ្ឋ ក្នុងការចាត់ចែងខ្លឹមសារ ដែលស្ថាប័នពុំទាន់ស្ថាបនា។

ការជជែករៀបចំនៅលើ TikTok និង Facebook ស្ដីអំពី វប្បធម៌ខ្មែរ ជាញឹកញាប់ក្លាយជាឆ្ពោះ ដ៏ក្តៅ ខ្ពស់លើបណ្តាញ — ពីការពិភាក្សាអំពីអ្វីដែល «ពិតខ្មែរ» ទៅអ្វីដែលគួរចាត់ទុកជា «ប្រពៃណី» — ធ្វើឱ្យក្រសួងពិបាកប្រមាណព្រំដែននៃ «ការការពារ» ប្រឆាំងនឹង «ការរឹតបន្តឹង»។

ខ្លឹមសារដែលត្រូវជៀសវាង — តារាងសង្ខេប

ការព្រមានដ៏ទូលំទូលាយ — មិនតែ TikTok ប៉ុណ្ណោះ

ខណៈការព្រមាននៅថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ២០២៦ ករណ្យ TikTok និង Facebook ជាវេទិកាដែលបានលើកឡើង ការព្រមានរបស់ក្រសួងត្រូវបានដាក់ចំពោះ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ«ទាំងអស់» — រួមមានបណ្តាញ YouTube ក្រុម Telegram និងវេទិកាណាដែលអ្នកបង្កើតខ្លឹមសារប្រើប្រាស់ ដើម្បីទំនាក់ទំនងប្រជាជន។ ការព្រមាននេះ ក៏ភ្ជាប់ការ «ទទួលខុសត្រូវផ្លូវច្បាប់» ដែរ — ន័យថា ករណីខ្លះ អាចស្ថិតក្រោមច្បាប់ ITC (Telecommunication Law) ឬច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ប្រសិនបើមាតិការបង្ករជំងឺសង្គម ឬប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ច្បាស់ លាស់។

ការព្រមានរបស់ ២ ក្រសួងក្នុងគ្នានៅថ្ងៃតែមួយ បង្ហាញថារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចេញ នយោបាយឯកភាព ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងខ្លឹមសារ ដែលវិភ័គអ្នកជំនាញចាត់ទុកថា ជា «ការសម្របសម្រួលច្បាស់» ក្នុងចំណោមក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីឱ្យការអនុវត្តខ្ពស់ការបែកខ្ញែក។

ប្រតិកម្មក្នុងចំណោមអ្នកបង្កើតខ្លឹមសារ

ការព្រមានផ្លូវការទាំងនេះ ចេញទៅដល់ អ្នកបង្កើតខ្លឹមសារខ្មែរ ក្នុងពេលដែលទីផ្សារ creator economy នៅកម្ពុជាកំពុងរីកចម្រើន ជាមួយ youtuber, TikToker និង Facebook page admin ជំនាន់ថ្មី ជាច្រើននាក់ ដែលលោតជ្រោលចូលរកចំណូលពីមាតិការ។ ប្រតិកម្មរហ័សសៀមក្នុងសហគមន៍ creator ភ្លាម — មួយចំនួនបង្ហាញការព្រួយបារម្ភ ចំពោះ «ព្រំដែនព្រិលៗ» ក្នុងការដំណើរការ។

ការព្រមានរបស់ ក្រសួងព័ត៌មាន និង ក្រសួងវប្បធម៌ ចេញក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ក្រោយការដាក់ណែនាំបីក្រសួងចុះខែមេសា ២០២៦ ក៏ជម្រុញឱ្យអ្នកបង្កើតខ្លឹមសារ លើកចម្ងល់ ថា «អ្វីដែលកំណត់ថាជាខ្លឹមសារប្រឆាំងតម្លៃស្ត្រី» — ដោយទ្រង់ទ្រាយបញ្ហានោះ ពុំទាន់ត្រូវបានផ្ដល់ការបំភ្លឺជាក់លាក់ ពីអ្នកជំនាញផ្លូវច្បាប់ ក្នុងពេលនេះ។

ទស្សនៈ​ — ឆ្ពោះទៅមុខ

ចំណែក ការព្រមាន ខែសីហា ២០២៦ នេះ ជានិន្នាការជាប់ ។ គ្មានការបញ្ជាក់ ផ្លូវការ ពីថ្ងៃចាប់ផ្ដើមអនុវត្ត ឬ ថ្ងៃកំណត់ ទណ្ឌកម្ម ។ ប៉ុន្តែ ការដែល ក្រសួង ២ ចេញ ក្នុង ថ្ងៃ តែ មួយ (ទី ១៧ ខែ សីហា ២០២៦) — ជា ស ញ្ញា ច្បាស់ ថា ការ គ្រប់ គ្រង ខ្លឹម សារ ឌីជីថល ឆ្ពោះ ទៅ ជា ចំណុច ស្នូល ក្នុង នយោបាយ រដ្ឋ ។

អ្នកសង្កេតការណ៍ចង់ ដឹង ថា ការ ព្រមាន ទាំង នេះ នឹង ជំរុញ ឱ្យ ក្រសួង ចេញ គ្រោង ច្បាប់ គ្រប់ គ្រង ខ្លឹម សារ ឌីជីថល ជា ផ្លូវការ ដែរ ឬ អត់ — ក្នុង ឆ្នាំ ២០២៦ ។ ហើយ អ្នក ប្រើ ប្រាស់ TikTok, Facebook, និង YouTube ជំនាន់ ថ្មី នៅ កម្ពុជា ត្រូវ ទប់ ស្ កាត់ ការ ផ្សព្វ ផ្សាយ ខ្លឹម សារ ដែល អាច ក្លាយ ជា ករណី អនុវត្ត ច្បាប់ ដំបូង ។

ប្រភព

• Ministries issue warnings that online content must preserve … — phnompenhpost.com
• Cambodia: journalists, influencers and creators warned … — cambodgemag.com
• ការដាក់ណែនាំបីក្រសួង — opendevelopmentcambodia.net
• Cambodian ministry warns social media creators of legal … — thestar.com.my
• Cambodia bans contents offensive to nation’s culture, tradition, women’s dignity — thestar.com.my